Xã Tây Đô mang một cái tên không hề ngẫu nhiên: đây chính là vị trí kinh đô Tây Đô — kinh đô nước Đại Ngu do Hồ Quý Ly cho xây năm 1397, nơi có Thành Nhà Hồ, Di sản văn hóa thế giới được UNESCO công nhận năm 2011. Xã mới ghép toàn bộ bốn xã Vĩnh Quang, Vĩnh Yên, Vĩnh Tiến và Vĩnh Long của huyện Vĩnh Lộc cũ. Nếu hộ khẩu, giấy tờ của bạn từng ghi một trong bốn xã này, địa chỉ mới của bạn giờ là xã Tây Đô, tỉnh Thanh Hóa. Trang này là bảng tra cứu cho người cần khai lại địa chỉ — và cho người muốn biết tòa thành đá cổ này giờ thuộc xã nào.
Tây Đô là nơi tòa Thành Nhà Hồ bằng đá vẫn đứng sau sáu thế kỷ. VietReviews vừa chỉ đường tới di sản thế giới này, vừa tra giúp xã mới gồm những đâu sau sáp nhập.
Xã Tây Đô là xã mới của Thanh Hóa từ 1/7/2025, hình thành từ toàn bộ bốn xã Vĩnh Quang, Vĩnh Yên, Vĩnh Tiến và Vĩnh Long (huyện Vĩnh Lộc cũ) theo Nghị quyết 1686/NQ-UBTVQH15. Đây là nơi có Thành Nhà Hồ — tòa thành đá cổ được UNESCO công nhận Di sản văn hóa thế giới năm 2011, từng là kinh đô Tây Đô của nước Đại Ngu thời nhà Hồ.
Xã Tây Đô gồm những đơn vị cũ nào?
Xã Tây Đô gồm bốn đơn vị cũ nhập toàn bộ, đều thuộc huyện Vĩnh Lộc cũ. Đây là kiểu gộp thẳng — không mảnh nào chia cho xã khác — nên tra một bảng là đủ.
| Nhập toàn bộ | Xã Vĩnh Quang, xã Vĩnh Yên, xã Vĩnh Tiến, xã Vĩnh Long Toàn bộ diện tích và dân số bốn xã này của huyện Vĩnh Lộc cũ nay thuộc xã Tây Đô. Địa chỉ mới viết là “xã Tây Đô, tỉnh Thanh Hóa” — bỏ hẳn cấp huyện ở giữa. |
|---|
Nguồn: Toàn văn Nghị quyết 1686/NQ-UBTVQH15 (chinhphu.vn); mã đơn vị hành chính, diện tích, dân số theo tra cứu Nghị quyết 1686 (thuvienphapluat.vn). Sau sắp xếp, Thanh Hóa có 166 đơn vị hành chính cấp xã, gồm 147 xã và 19 phường.
| Tên đơn vị | Xã Tây Đô, tỉnh Thanh Hóa |
|---|---|
| Loại | Xã (hoạt động từ 1/7/2025) |
| Khu vực cũ | Huyện Vĩnh Lộc cũ |
| Thành phần sáp nhập | Xã Vĩnh Quang, xã Vĩnh Yên, xã Vĩnh Tiến, xã Vĩnh Long (nhập toàn bộ) |
| Văn bản | Nghị quyết 1686/NQ-UBTVQH15 ngày 16/6/2025 |
| Mã đơn vị hành chính | 15361 |
| Diện tích, dân số | 35,36 km²; khoảng 27.440 người (2024); mật độ khoảng 776 người/km² |
| Trụ sở UBND xã | Thôn Đông Môn |
| Đặc trưng | Thành Nhà Hồ — Di sản văn hóa thế giới UNESCO (2011), vùng lõi khoảng 155,5ha (Thành Nội, La Thành, Đàn tế Nam Giao) trong vùng đệm khoảng 5.078,5ha; từng là kinh đô Tây Đô của nước Đại Ngu thời nhà Hồ |
| Khảo sát lần cuối | 07/2026 (thực địa: đang cập nhật) |
Xã Tây Đô có gì đặc biệt ở Thanh Hóa?
Xã Tây Đô là nơi có Thành Nhà Hồ, cách trung tâm tỉnh lỵ (nay là phường Hạc Thành) khoảng 45km về phía Tây Bắc theo Quốc lộ 45. Theo sử sách, năm 1397 Hồ Quý Ly — khi đó đang nắm quyền phụ chính triều Trần — cho xây tòa thành đá này chỉ trong khoảng 3 tháng, làm kinh đô mới gọi là Tây Đô, để phân biệt với Đông Đô (Thăng Long). Đến năm 1400, Hồ Quý Ly lập ra nhà Hồ, đổi quốc hiệu thành Đại Ngu, và Tây Đô chính thức trở thành kinh đô của vương triều mới cho đến năm 1407. Ngày 27/6/2011, tại kỳ họp lần thứ 35 ở Paris, Ủy ban Di sản thế giới UNESCO chính thức đưa Thành Nhà Hồ vào Danh mục Di sản văn hóa thế giới. Vùng lõi di sản rộng khoảng 155,5ha, gồm ba hợp phần: Thành Nội (xây bằng các khối đá xanh lớn, là công trình thành đá còn nguyên vẹn hiếm hoi ở Đông Nam Á), La Thành và Đàn tế Nam Giao; bao quanh là vùng đệm rộng khoảng 5.078,5ha. Vùng lõi nằm chủ yếu trên địa bàn hai xã cũ Vĩnh Long và Vĩnh Tiến — nay đều thuộc xã Tây Đô — trong khi vùng đệm còn trải sang một phần các xã Vĩnh Quang, Vĩnh Yên (cũng thuộc Tây Đô) và ranh giới lịch sử giáp xã Vĩnh Lộc, xã Biện Thượng liền kề.
So với hai xã liền kề cùng huyện Vĩnh Lộc cũ — xã Vĩnh Lộc, nơi đặt trung tâm huyện lỵ cũ (gộp thị trấn Vĩnh Lộc, Ninh Khang, Vĩnh Phúc, Vĩnh Hưng, Vĩnh Hòa), và xã Biện Thượng, chủ yếu là vùng sản xuất nông nghiệp ven sông Mã (gộp Vĩnh Hùng, Minh Tân, Vĩnh Thịnh, Vĩnh An) — thì Tây Đô thiên về di sản lịch sử và dịch vụ du lịch quanh Thành Nhà Hồ. Ba xã này thường được nhắc chung khi nói về huyện Vĩnh Lộc cũ, nhưng mỗi xã có một vai trò riêng: Tây Đô là di sản – du lịch, Vĩnh Lộc là trung tâm hành chính – thương mại cũ, Biện Thượng thiên về nông nghiệp.
Cần lưu ý: cái tên “Tây Đô” không phải là tên ghép ngẫu nhiên theo phương hướng như nhiều xã mới khác, mà lấy lại đúng tên lịch sử của kinh đô từng tồn tại chính trên vùng đất này hơn 600 năm trước — một trường hợp khá hiếm trong đợt đặt tên xã mới của Thanh Hóa.
Thành Nhà Hồ là kinh đô Tây Đô do Hồ Quý Ly xây năm 1397, được UNESCO công nhận Di sản văn hóa thế giới năm 2011. Vùng lõi khoảng 155,5ha gồm Thành Nội xây bằng đá khối lớn, La Thành và Đàn tế Nam Giao — tham quan trọn vẹn khu Thành Nội mất khoảng nửa ngày. Đây là điểm giáo dục lịch sử, phù hợp đi cùng gia đình, đoàn học sinh, đi bằng xe máy hoặc xe buýt số 08 từ trung tâm tỉnh lỵ. Các điểm di tích trong quần thể nằm rải rác, nên đi xe máy sẽ chủ động hơn xe buýt. Vé, giờ mở cửa cụ thể đang được chúng tôi khảo sát và cập nhật.
Kinh tế trên địa bàn gắn với sản xuất nông nghiệp ven sông Mã và dịch vụ du lịch quanh Thành Nhà Hồ — lưu trú, ăn uống, hướng dẫn tham quan phục vụ khách đến di sản. Số liệu cụ thể về lao động ngành du lịch, cơ sở lưu trú, doanh thu dịch vụ quanh khu di tích đang được chúng tôi khảo sát và cập nhật.
Đến xã Tây Đô đi lại thế nào?
Đến xã Tây Đô thuận theo Quốc lộ 45, tuyến nối trung tâm tỉnh lỵ (nay là phường Hạc Thành) với huyện Vĩnh Lộc cũ, cách khoảng 45km về phía Tây Bắc; có thể đi xe máy hoặc xe buýt số 08. Từ xã Tây Đô sang các xã lân cận cùng huyện Vĩnh Lộc cũ như xã Vĩnh Lộc hay xã Biện Thượng đều theo đường tỉnh lộ nội huyện, đi qua khu vực ven sông Mã.
- Người địa phương vẫn quen gọi khu vực này là “Thành” hoặc “Tây Đô” khi chỉ đường tới khu di tích, thay vì dùng đầy đủ tên xã mới.
- Ranh giới đối chiếu Nghị quyết 1686; bản đồ số trên các ứng dụng có thể chưa cập nhật hết tên xã mới, nên tra giấy tờ hãy bám theo nghị quyết.
- Các điểm trong quần thể di sản (Thành Nội, La Thành, Đàn tế Nam Giao) nằm rải rác cách nhau vài km, nên hỏi đường trước khi đi để tránh mất thời gian tìm.
Đang cập nhật — khảo sát thực địa bổ sung trong tháng.
Câu hỏi thường gặp về xã Tây Đô
- Xã Tây Đô gồm những đơn vị cũ nào?
- Xã Tây Đô gồm toàn bộ các xã Vĩnh Quang, Vĩnh Yên, Vĩnh Tiến và Vĩnh Long của huyện Vĩnh Lộc cũ, theo Nghị quyết 1686/NQ-UBTVQH15, hiệu lực 1/7/2025.
- Xã Tây Đô thuộc huyện nào?
- Không thuộc huyện nào — Thanh Hóa đã bỏ cấp huyện, thị xã, thành phố thuộc tỉnh từ 1/7/2025. Xã trực thuộc thẳng tỉnh; trước đây khu vực này thuộc huyện Vĩnh Lộc cũ.
- Thành Nhà Hồ có nằm trong xã Tây Đô không?
- Có — vùng lõi Thành Nhà Hồ gồm Thành Nội và phần lớn La Thành nằm trên địa bàn hai xã cũ Vĩnh Long và Vĩnh Tiến, nay đều thuộc xã Tây Đô. Đàn tế Nam Giao và một phần vùng đệm di sản trải sang địa giới các xã Vĩnh Quang, Vĩnh Yên lân cận (cũng thuộc Tây Đô) và xã Vĩnh Lộc, xã Biện Thượng kề bên.
- Trên địa bàn xã Tây Đô có những gì?
- Trên địa bàn xã Tây Đô có Thành Nhà Hồ — Di sản văn hóa thế giới UNESCO (2011), gồm Thành Nội xây bằng đá khối lớn, La Thành và một phần Đàn tế Nam Giao; trụ sở UBND xã đặt tại thôn Đông Môn. Danh mục cơ sở hạ tầng chi tiết theo địa giới mới đang được đối chiếu.
- Vì sao xã mới lại đặt tên là Tây Đô?
- Vì đây chính là vị trí kinh đô cũ mang tên Tây Đô — kinh đô nước Đại Ngu do Hồ Quý Ly xây năm 1397, gọi là Tây Đô để phân biệt với Đông Đô (Thăng Long). Tên xã mới lấy lại đúng tên lịch sử của vùng đất, không phải tên ghép ngẫu nhiên từ các xã cũ.
- Giấy tờ ghi địa chỉ cũ có phải đổi không?
- Giấy tờ cũ tiếp tục có giá trị, không bắt buộc đổi đồng loạt. Bạn cập nhật khi làm thủ tục mới, theo thông báo của UBND xã.
Đọc tiếp trong cụm Đất & Người: bảng tra cứu phường xã Thanh Hóa, trung tâm tỉnh lỵ ở phường Hạc Thành, di sản Lam Kinh ở xã Lam Sơn và cụm KKT phía Nam ở phường Nghi Sơn. Trở lại đầu bài, Tây Đô là xã có Thành Nhà Hồ gộp từ bốn xã cũ của huyện Vĩnh Lộc — nơi mỗi con số diện tích, dân số, mốc lịch sử đều được VietReviews ghi rõ nguồn khảo sát.