Trang này là bản tổng quan về tỉnh Thanh Hóa — địa lý, lịch sử hình thành, văn hóa – xã hội, kinh tế – ngành nghề — kèm bảng tra cứu đầy đủ 166 phường xã mới sau sáp nhập. Thông tin đối chiếu nghị quyết gốc và nguồn công khai, có dẫn link.

Tổng quan: vị trí và quy mô

Thanh Hóa nằm ở cực bắc Bắc Trung Bộ, là cầu nối giữa Bắc Bộ và miền Trung. Tỉnh có địa hình đủ ba vùng: bờ biển phía đông giáp Biển Đông, dải đồng bằng ở giữa và vùng núi phía tây giáp nước Lào, với sông Mã là dòng sông lớn chảy qua. Diện tích 11.114,7 km² thuộc nhóm tỉnh rộng nhất cả nước; dân số khoảng 4,32 triệu người, đứng thứ 3 toàn quốc về quy mô dân số — chỉ sau các đô thị lớn nhất.

Nguồn: Truyền hình Thanh Hóa — Thanh Hóa xếp thứ 3 toàn quốc về quy mô dân số.

Lịch sử: danh xưng Thanh Hóa và đất “địa linh nhân kiệt”

Xứ Thanh là một trong những cái nôi của người Việt cổ với nền văn hóa Đông Sơn. Tên gọi hành chính đổi nhiều lần qua các triều đại; mốc quan trọng nhất là năm 1029, khi danh xưng “Thanh Hóa” lần đầu xuất hiện. Đây cũng là quê hương của nhiều triều đại và danh nhân: Bà Triệu, vua Lê Hoàn (Tiền Lê), vua Lê Lợi và nhà Hậu Lê, nhà Hồ, cùng hai dòng chúa Trịnh – Nguyễn.

Nguồn: Báo Thanh Hóa — Dấu ấn lịch sử qua những lần đổi tên vùng đất xứ Thanh; Dân Việt — Danh xưng Thanh Hóa xuất hiện từ bao giờ.

Văn hóa – xã hội: đất đa dân tộc và di sản

Thanh Hóa là vùng đất đa dân tộc: bên cạnh người Kinh còn có Mường, Thái, Thổ, Dao, Mông, Khơ Mú; đồng bào dân tộc thiểu số khoảng 770 nghìn người, chiếm khoảng 18% dân số và sống chủ yếu ở vùng núi phía tây của tỉnh. Về di sản, Thành Nhà Hồ — tòa thành đá gắn với nhà Hồ (1400–1407) — được UNESCO công nhận Di sản văn hóa thế giới ngày 27/6/2011, là di tích duy nhất của tỉnh được UNESCO vinh danh. Cùng với đó là Khu di tích Lam Kinh gắn với nhà Hậu Lê, đền Bà Triệu, và văn hóa Đông Sơn với trống đồng nổi tiếng. Ẩm thực xứ Thanh có nem chua, bánh gai Tứ Trụ, chiếu cói Nga Sơn và nước mắm Ba Làng.

Nguồn: Cục Di sản văn hóa — Lễ đón nhận danh hiệu Di sản văn hóa thế giới Thành Nhà Hồ; Báo Thanh Hóa.

Kinh tế – ngành nghề

Động lực lớn nhất của tỉnh là Khu kinh tế Nghi Sơn ở phía nam, nơi đặt Nhà máy Lọc hóa dầu Nghi Sơn cùng cụm cảng nước sâu — riêng nhà máy lọc hóa dầu đóng góp hơn 24.700 tỷ đồng vào ngân sách nhà nước năm 2024. Công nghiệp là nhịp tăng trưởng chính: chỉ số sản xuất công nghiệp năm 2024 tăng khoảng 19,25%, đưa tốc độ tăng GRDP của tỉnh vào nhóm dẫn đầu cả nước. Bên cạnh công nghiệp, Thanh Hóa mạnh về du lịch biển (Sầm Sơn, Hải Tiến) và du lịch sinh thái (Pù Luông, Bến En), cùng nông nghiệp và nhiều làng nghề truyền thống như chiếu cói Nga Sơn, đúc đồng, dệt thổ cẩm.

Nguồn: Báo Công Thương — Thanh Hóa 2024: cú hích mạnh mẽ cho vùng Bắc Trung Bộ; Dân Trí — Thanh Hóa với tăng trưởng GRDP thuộc nhóm dẫn đầu.

Đơn vị hành chính: bảng tra cứu 166 phường xã mới

Toàn bộ 166 đơn vị nhóm theo huyện, thị xã, thành phố cũ. Cột trái là tên mới (đã có bài chi tiết thì là liên kết), cột phải là các đơn vị cũ sáp vào.

TX Nghi Sơn cũ (10 đơn vị)

H. Bá Thước cũ (8 đơn vị)

H. Hoằng Hóa cũ (8 đơn vị)

H. Quan Hóa cũ (8 đơn vị)

H. Thường Xuân cũ (8 đơn vị)

H. Thọ Xuân cũ (8 đơn vị)

H. Triệu Sơn cũ (8 đơn vị)

H. Quan Sơn cũ (7 đơn vị)

H. Quảng Xương cũ (7 đơn vị)

TP Thanh Hóa cũ (7 đơn vị)

H. Mường Lát cũ (6 đơn vị)

H. Nga Sơn cũ (6 đơn vị)

H. Ngọc Lặc cũ (6 đơn vị)

H. Như Xuân cũ (6 đơn vị)

H. Nông Cống cũ (6 đơn vị)

H. Thạch Thành cũ (6 đơn vị)

H. Yên Định cũ (6 đơn vị)

H. Cẩm Thủy cũ (5 đơn vị)

H. Hà Trung cũ (5 đơn vị)

H. Hậu Lộc cũ (5 đơn vị)

H. Lang Chánh cũ (5 đơn vị)

H. Như Thanh cũ (5 đơn vị)

H. Thiệu Hóa cũ (5 đơn vị)

H. Vĩnh Lộc cũ (3 đơn vị)

H. Mường Lát cũ (biên giới) (2 đơn vị)

H. Lang Chánh cũ (biên giới) (1 đơn vị)

H. Như Thanh cũ (vùng hồ Bến En) (1 đơn vị)

H. Nông Cống + Như Thanh cũ (1 đơn vị)

H. Quan Sơn cũ (cửa khẩu quốc tế Na Mèo) (1 đơn vị)

H. Thường Xuân cũ (biên giới) (1 đơn vị)

H. Yên Định + Thiệu Hóa cũ (1 đơn vị)

TP Sầm Sơn + H. Quảng Xương cũ (1 đơn vị)

TP Sầm Sơn cũ (1 đơn vị)

TX Bỉm Sơn + H. Hà Trung cũ (1 đơn vị)

TX Bỉm Sơn cũ (1 đơn vị)

Câu hỏi thường gặp

Thanh Hóa có bao nhiêu phường, bao nhiêu xã sau sáp nhập?

Sau sắp xếp năm 2025, tỉnh Thanh Hóa có 166 đơn vị hành chính cấp xã, gồm 147 xã và 19 phường, hoạt động từ 1/7/2025 theo Nghị quyết 1686/NQ-UBTVQH15.

Thanh Hóa còn cấp huyện, thị xã không?

Không. Từ 1/7/2025, Thanh Hóa bỏ cấp huyện, thị xã, thành phố trực thuộc tỉnh; xã và phường trực thuộc thẳng tỉnh. Địa chỉ mới viết theo mẫu ‘phường/xã …, tỉnh Thanh Hóa’, bỏ cấp huyện ở giữa.

Thanh Hóa rộng bao nhiêu, dân số bao nhiêu?

Thanh Hóa rộng 11.114,7 km² và có khoảng 4,32 triệu dân, đứng thứ 3 cả nước về quy mô dân số. Tỉnh có cả biển, đồng bằng và miền núi giáp Lào.

Thanh Hóa nổi tiếng về gì?

Thanh Hóa nổi tiếng với di sản thế giới Thành Nhà Hồ, khu di tích Lam Kinh, biển Sầm Sơn, Khu kinh tế Nghi Sơn và các đặc sản như nem chua, bánh gai Tứ Trụ, chiếu cói Nga Sơn.

Danh xưng Thanh Hóa có từ năm nào?

Danh xưng Thanh Hóa xuất hiện năm 1029, khi vua Lý Thái Tông đổi Ái Châu thành phủ Thanh Hóa. Tên gọi ‘tỉnh Thanh Hóa’ như hiện nay có từ năm 1841 thời vua Thiệu Trị nhà Nguyễn.

Giấy tờ ghi địa chỉ huyện cũ có phải đổi không?

Giấy tờ cũ tiếp tục có giá trị, không bắt buộc đổi đồng loạt; bạn cập nhật khi làm thủ tục mới theo thông báo của UBND phường, xã.